---
title: "Neem veilig AI-gebruik op in je awarenesstraining"
date: 2026-06-08
author: "Sander Vermeer"
featured_image: "https://phishingtrainer.nl/wp-content/uploads/2026/06/ai-awareness-training-detail.webp"
categories:
  - name: "Awareness"
    url: "/category/awareness.md"
---

# Neem veilig AI-gebruik op in je awarenesstraining

TL;DR

- Security-awarenesstraining gaat allang niet meer alleen over phishinglinks. Veilig AI-gebruik hoort er nu bij.
- De grootste risicogroep is niet de roekeloze medewerker, maar de gemotiveerde die niet weet hoe het veilig moet.
- Eindhoven (1.000+ documenten gelekt) en Amazon (interne stukken in ChatGPT) laten zien wat onbedoeld gedrag aanricht.
- Train de reflex ‘eerst schonen, dan plakken’ — bijvoorbeeld met de [AI-data-anonimiseerder](https://humanfirewall.nl/ai-data-anonimiseren/) als vast onderdeel van de oefening.
 


De meeste awarenessprogramma’s trainen mensen om verdachte mails te herkennen. Verstandig, maar het dekt nog maar een deel van de werkelijkheid. De nieuwe blunder van het jaar is geen klik op een link, maar een plakactie in een AI-model. Als je training dat niet adresseert, traint hij voor de oorlog van gisteren.

## Het type medewerker dat je echt moet bereiken

Er is een hardnekkig misverstand dat datalekken vooral van onverschillige mensen komen. Het tegendeel is waar. Ethisch hacker Jan van der Put wijst op de echte risicogroep: medewerkers die juist mét AI willen werken om hun werk beter te doen, maar niet weten hoe ze dat veilig aanpakken. Dat zijn je betrokken, ambitieuze collega’s. Je wilt ze niet afremmen — je wilt ze een veilige manier geven.

Dat verandert de toon van je training. Niet ‘AI is gevaarlijk, blijf eraf’, maar ‘AI is nuttig, en zo gebruik je het zonder iemand in de problemen te brengen’. Een verbod werkt averechts: het gebruik verschuift naar privételefoons, waar geen enkele controle meer is.

 Goede awareness voelt als leren, niet als een vermaning.## Echte voorbeelden maken de les concreet

Abstracte regels beklijven niet; verhalen wel. Gebruik in je training de **gemeente Eindhoven**, waar medewerkers in één maand ruim duizend documenten met persoonsgegevens — BSN’s, zorggegevens, financiële data — naar externe AI-tools stuurden, met een meldplichtig datalek als gevolg. En **Amazon**, waar interne documentatie opdook in ChatGPT omdat ingevoerde data in de trainingsset belandde. Vraag je deelnemers daarna: wie van ons heeft afgelopen maand iets in een AI geplakt dat hier op lijkt? De stilte die volgt, is je leermoment.

## Van kennis naar reflex

Awareness die blijft hangen, traint gedrag, geen feitjes. Drie oefeningen die werken:

 OefeningWat je traint  ‘Spot de PII’ in een voorbeeldtekstHerkennen wat gevoelig is voordat het de prompt in gaat. Schoon-dan-plak met een echte toolDe reflex om eerst te anonimiseren, elke keer. Meld een twijfelgeval, zonder gevolgenEen meldcultuur waarin vragen veilig is. Die tweede oefening kun je vandaag al draaien. Laat deelnemers een geanonimiseerde voorbeeldtekst door de [AI-data-anonimiseerder](https://humanfirewall.nl/ai-data-anonimiseren/) halen en zien hoe BSN, IBAN en namen verdwijnen — in hun eigen browser, zonder upload. Wie het één keer met eigen ogen ziet, doet het daarna vanzelf.

## Maak het een vast onderdeel, geen eenmalige sessie

Gedrag verschuift niet van één training. Neem veilig AI-gebruik daarom op in je terugkerende [phishing- en awarenesstraining](/), naast de simulaties die je al draait. De aanvalsoppervlakte groeit; je weerbaarheid moet meegroeien. En dat begint, zoals altijd, bij de mens die de keuze maakt.

Bron: NOS / Nieuwsuur, ‘AI handig hulpmiddel op de werkvloer? Risico op datalek is groot’ (8 juni 2026).